Skip Navigation
 

39. ZACHOD. WIATR I DMUCH SIEWIERA

Obertyn i Nowogród Wlk

Rafał Jaworski, BITWA POD OBERTYNEM, dodatek Rzeczpospolitej: Chwała Oręża Polskiego, 7 (28), 9 IX 2006.

Nie wiem, czy Piotr Raresz, zwany Petryłą, był hospodarem mołdawskim czy wołoskim, ale zdaje się, że w l. 1527-38 wołoskim a w 1541-46 mołdawskim. Jest to historia podboju Małdawii przez Turcję w r. 1538. Gdy w r. 1475 Polacy zostali rozgromieni przez Turków na Krymie a przez Węgrów pod Wrocławiem, tracąc saletrę jesionicką, to Mołdawia zaczęła lawirować między Polską, Węgrami a Turcją, która w 1484 r. dokonała czasowej okupacji jej południowej części. Protektorat turecki miał charakter ANTYKATOLICKI.

Sytuacja zmieniła się po rozgromieniu Węgier pod Mohaczem przez Sulejmana w r. 1526, który zmierzał do podboju Mołdawii wygrywając konflikty dynastyczne. Przygarnął Piotra Raresza, którego przydomek pochodził od nałożnicy Stefana Wielkiego Rareszy i praw dynastycznych nie miał więc trudnił się handlem rybami. Sulejman zagrał Petryłą do budowy sojuszu Wiednia z Moskwą, a aneksja przez Petryłę Pokucia miała umożliwić Sulejmanowi wystąpienie w roli protektora Polski. Petryła poniósł jednak klęskę pod Obertynem a w r. 1533 został zawarty układ polsko-turecki o podziale Mołdawii.

W r. 1535 wybuchła wojna kokosza. Cesarz Karola V obiecał Polakom saletrę na wojnę mołdawską, ale dostarczył ją Petryle, który wyciął polską armię nad SERETEM. Jeśli Karol myślał, że zmusi tym Polaków do wycofania się z Turyngii, gdzie bronili związku szmalkaldzkiego, to się pomylił, bo Polacy POSKARŻYLI SIĘ Sulejmanowi, który ukarał Petryłę likwidacją hospodarstwa i ustanowieniem paszałyku, a Polacy podjęli przygotowania do obrony przed Karolem, który zamierzał iść przez Poznania na Gdańsk, by z flotą niderlandzką uderzyć na Mazowsze – i skąd fortyfikowanie Poznania, Gdańska i Płocka.

Polacy zagrali tu na tureckich marzeniach o Atlantyku, kluczem do czego był Oran. Ponieważ wiadomo było, że Turcy po zdobyciu Oranu, co umożliwiało szachowanie Hiszpanii, uderzą na Włochy, więc kapitulacja Polski w Mołdawii była polityczna. Sulejman przygotowując się do oblężenia Oranu, zabezpieczył się przed Polską reaktywacją hospodarstwa Mołdawii z Petryłą, ale gdy podjął podbój Magrebu to polska armia UCIEKŁA z Turyngii i podjęła PODBÓJ Powołża, co było fundacją Mocarstwowej Rosji.

Po Ucieczce Polaków związek szmalkaldzki poniósł klęskę więc rozwścieczony Sulejman odstąpił od Oranu, gdyż musiał wystąpić jako protektor protestantów niemieckich. Uznał więc zabór Powołża przez Iwana IV za napad tegoż na Kijów podczas traktatowej wyprawy na Krym, a ponieważ zamach nie udał się więc Iwan dostał się pod protektorat turecki, narzędziem czego była Opryczna, uważana za najokrutniejszą policję polityczną w historii, co awansowało go na GROŹNEGO.

Wtedy decydowała saletra, którą Polacy utracili podczas krucjaty przeciw Czyngis Chanowi w latach 1222-25, gdy Czesi i Niemcy zdobyli Jesioniki Śląskie. Turcy mieli saletrę z Albanii, Anglicy i Francuzi z Maroka a Hiszpanie z Chile. Wobec groźby wojny Chocimskiej kanclerz pojechał do Anglii, by BŁAGAĆ o salatrę marokańską, co musiał przepłacać ambasador turecki, tak że rozejm w Chocimiu zawarto, gdy w polskiej prochowi była JEDNA beczka prochu. Z tego powodu polskie armie były takie małe.

 
Strony:« Poprzednia 1 2
 
 
« powrót|drukuj